Er is niets mis met een gezonde leefstijl, toch? Het gaat om voldoende beweging en voedzame producten die ons helpen om fit te blijven. Toch is de grens tussen gezonde voeding, beweging en de ontwikkeling van eetstoornisregels een dunne lijn.
Een sluipmoordenaar
Ik herinner me nog goed dat ik besloot alleen veganistisch te willen eten. Dit verlangen sloop er langzaam in, zonder dat ik het doorhad. Het begon met het vermijden van bepaalde producten, tot de overtuiging dat het beter was voor mijn lichaam om alle dierlijke producten te laten staan. Dat mijn lijf in rap tempo veranderde door mijn dalende gewicht, nam ik voor lief. Dat was mooi meegenomen.
Het was het eerste probleem dat mijn diëtist benoemde tijdens de intake van mijn behandeling. Ik kon niet herstellen als ik deze overtuiging niet los zou laten. Later begreep ik waarom: mijn eetstoornis maakte gretig gebruik van de veganhype die destijds speelde.
De vatbaarheid voor kleine, sluipende eetregels is een groot probleem waar de media maar al te graag op inspeelt. Je wordt als consument overspoeld met ‘gezonde’ trends en het algehele fit girl en fit boy-plaatje. Een ideaalbeeld dat een utopisch beeld van ultiem geluk schetst.
Juist dat maakt het zo verwarrend: eetstoornisregels presenteren zich niet altijd als iets ongezonds. Soms vermommen ze zich als discipline, doorzettingsvermogen, self care of ‘goed bezig zijn’. Maar wanneer voeding, beweging of rust niet meer voortkomen uit afstemming op je lichaam, maar uit angst, schuldgevoel of de drang om controle te houden, raak je steeds verder verwijderd van wat je echt nodig hebt.
En dat kan schadelijk zijn, want het nastreven van dit plaatje is niet vol te houden. Ons lichaam is geen machine. Het beeld is onrealistisch en wakkert vergelijkingsgedrag aan, wat grote gevolgen kan hebben voor onze mentale gezondheid. Negatieve lichaamsbeleving is een bekende risicofactor voor het ontstaan, in stand houden en terugkeren van eetstoornissen.
Trimbos schrijft dat angst, depressieve gevoelens en slaapproblemen vaker lijken voor te komen bij jongeren die veel tijd besteden aan sociale media. In sommige onderzoeken gaat het al om meer dan twee uur per dag, in andere om meer dan vier uur.
Daarnaast meldt de American Psychological Association dat jongeren die hun socialmediagebruik gedurende enkele weken met vijftig procent verminderden, zich significant beter voelden over hun lichaam en gewicht. Dat laat zien hoe groot de invloed kan zijn van wat we dagelijks zien en onbewust meenemen in hoe we naar onszelf kijken.
De impact van de media op ons zelfbeeld
Dat media invloed hebben op ons zelfbeeld, blijkt ook uit bevindingen van de NEDA, de National Eating Disorders Association. Zo gaf 69 procent van de basisschoolmeisjes die tijdschriften lezen aan dat afbeeldingen hun idee van het ideale lichaam beïnvloeden, en gaf 47 procent aan dat die beelden hen doen verlangen om af te vallen. Dat zegt iets belangrijks: wat we telkens zien, volgen en internaliseren, heeft invloed op hoe we naar onszelf kijken.
Je hoeft niet perfect te zijn
Vanuit je eetstoornis voelt het misschien alsof je alles perfect moet doen: extra veel bewegen, net iets minder eten, of juist nóg meer eten. Maar wat levert het je écht op?
Weet dat je het ideale beeld dat je in je hoofd hebt, los mag laten. Het hebben van een eetstoornis en werken aan herstel kost al veel energie. Het volhouden van iets waar je onmogelijk aan kunt voldoen, put je nog verder uit.
Uiteindelijk ontstaat er een opgejaagd gevoel, waarin je perfectionisme steeds meer ruimte krijgt en steeds meer van je vraagt. Dit is een vicieuze cirkel waarin je blijft ronddraaien als je jezelf blijft dwingen om aan bepaalde maatstaven te voldoen.
Je bent jezelf
Het is belangrijk om te beseffen dat jij helemaal jezelf mag zijn. In de basis hoef je hier niets voor te doen: je bént het al. Laat je niet gek maken door hoe anderen hun leven leiden. Elk lichaam is anders en iedereen heeft andere behoeften.
‘Gezond’ is een breed begrip dat voor iedereen een andere betekenis heeft. Misschien is het voor jou wel heel gezond om een avond op de bank te ontspannen, in plaats van een intensieve workout waarin je steeds je grenzen oprekt. Juist omdat je in het dagelijks leven al zoveel van jezelf vraagt.
Bij BeLeef helpen we je om weer te ontdekken wat goed is voor jóu. Een passende balans in voeding en beweging, met daarnaast de nodige ontspanning. Wij geloven in maatwerk, waarbij we je stap voor stap helpen om weer te vertrouwen op je eigen lichaam.
We weten hoe spannend het kan zijn om los te laten wie je dacht te moeten zijn. Om minder te leven vanuit controle, en meer vanuit vertrouwen. Dat gaat vaak niet in één keer en hoeft ook niet. Stap voor stap mag je weer gaan ervaren dat je niet hoeft te veranderen om goed genoeg te zijn: dat ben je al.
Wat kan helpen?
Merk je dat gezonde keuzes steeds meer als regels gaan voelen? Dan kan het helpen om af en toe stil te staan bij de vraag: doe ik dit vanuit zorg voor mezelf, of vanuit angst en controle?
Sta jezelf toe om te rusten zonder dat je dit hoeft te verdienen. Bespreek regels rondom eten of bewegen eens hardop met iemand die je vertrouwt. Kies af en toe bewust voor wat goed voelt, in plaats van voor wat ‘hoort’. En wees mild voor jezelf als loslaten spannend voelt.
Misschien helpt het ook om jezelf eraan te herinneren: ik hoef niet perfect te zijn om goed genoeg te zijn. Mijn lichaam verdient zorg, geen strijd. Ik mag stap voor stap leren vertrouwen.
Hulp nodig?
Voel je vrij om contact met ons op te nemen, een informatiebijeenkomst bij te wonen of je direct aan te melden voor behandeling. We staan heel graag voor je klaar!
Bronnen:
https://www.trimbos.nl/actueel/nieuws/de-impact-van-sociale-media-op-het-welzijn-is-niet-voor-alle-jongeren-hetzelfde/
https://www.nationaleatingdisorders.org/media-and-eating-disorders/
